Podział majtku wspólnego może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy pomiędzy małżonkami nie istnieje już ustawowa wspólność małżeńska, zaś obowiązuje rozdzielność majątkowa. Złożenie wniosku o podział majątku wspólnego w chwili, gdy pomiędzy małżonkami obowiązuje wspólność małżeńska, będzie się wiązać z oddaleniem wniosku. Podstawowym sposobem ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej jest zawarcie stosownej umowy w formie aktu notarialnego. Nadto do powstania rozdzielności powstaje poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu oraz sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o podział majątku wspólnego jest Sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia majątku. Jako załączniki należy do wniosku załączyć małżeńską umowę majątkową, o ile ta została zawarta, odpis prawomocnego wyroku rozwodowego lub ustanawiającego rozdzielność majątkową, dowód własności substratów mienia np. akty notarialne, odpisy z ksiąg wieczystych, akty własności ziemi, dowody zakupu, dowody rejestracyjne.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest ustalenie daty ustania wspólności małżeńskiej, substratów majątku wspólnego i ich wartości, sposobu dokonania podziału oraz ewentualnie spłaty i dopłaty. Istnieje możliwość ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, jeżeli istnieje znaczne dysproporcja w udziale małżonków w procesie gromadzenia majątku, trybu ich życia. Nadto sąd na może rozpoznawać żądanie rozliczenie nakładów i wydatków czynionych z majątków osobistych na majątek wspólny oraz z majątku wspólnego na osobisty.

Przed przystąpieniem do przygotowania wniosku sprawdzamy każdorazowo sytuację finansową i majątkową Klienta celem ustalenia, co de facto będzie przedmiotem podziału. Nie można pominąć substratów mienia, które choć faktycznie figurują na jednego z małżonków, to zostały nabyte w trakcie trwania wspólności małżeńskiej i wchodzą w skład majątku wspólnego. Rozliczeniu podlegają również środki pieniężne znajdujące się na osobistych i wspólnych lokatach i rachunkach bankowych oraz środki zgromadzone przez małżonków w trakcie małżeństwa na funduszach emerytalnych. Podziałowi podlega również lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu, prawo do lokalu wynikające z umowy najmu, ekspektatywa nabycia prawa, akcje pracownicze, akcje i udziały w spółkach, wkłady do spółki, posiadanie, przedmioty urządzenia domowego, wierzytelności i prawa majątkowe, dochody z majątku osobistego i wspólnego, wynagrodzenie za pracę małżonka.

Zasadą jest, iż wniosek o podział majątku wspólnego powinien obejmować cały majątek małżonków. Podział obejmuje składniki wchodzące w skład majątku w chwili dokonania podziału. W postępowaniu nie ma możliwości dokonania podziały pasywów jednakże uwzględnia się jednak obciążenia rzeczowe obciążające substrat mienia np. hipoteki. Bywa niejednokrotnie, iż w ramach ugody zawartej przed Sądem, małżonkowie dokonują również rozliczenie długów obciążających małżonków, jednakże taka forma przejęcia/zwolnienia z długu nie jest skuteczne wobec wierzyciela chyba, że ten wyrazi zgodę na tego rodzaju rozwiązanie. Wartość poszczególnych składników ustala się wedle cen aktualnych na dzień dokonywania podziału. Sąd rozstrzyga również o składnikach, które w dniu ustania wspólności były w majątku wspólnym i zostały w okresie późniejszym zbyte przez jednego z małżonków. Sąd ma kompetencję samodzielnego ustalania składników mienia włącznie z uprawnieniem do zgłaszania się do podmiotów finansowych i organów administracji o udzielenie stosownych informacji.

W sytuacji, gdy wartość składników majątku jest sporna Sąd zmuszony jest przeprowadzić dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy. Jeżeli zamiarem małżonków jest dokonanie fizycznego podziału nieruchomości objętej wspólnością, konieczne jest również złożenie do sądu mapy geodety uprawnionego zawierającego projekt podziału lub przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia możliwych wariantów podziału nieruchomości. Do spraw dotyczących podziału majątku wspólnego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku, do których stosuje się odpowiednio przepisy regulujące zniesienie współwłasności. Oznacza to, iż w ramach postępowania substraty majątku mogą być fizycznie podzielone, przyznane jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty lub substrat zostanie podzielony poprzez sprzedaż rzeczy zgodnie z przepisami postępowania cywilnego tj. poprzez sprzedaż egzekucyjną. Sąd orzekający w sprawie nie jest związany stanowiskiem uczestników, co do sposobu podziału i może przyznać substrat mienia komuś, kto na to zgody nie wyraża. Co do zasady dla rozstrzygnięcie w sprawach podział majątku wspólnego nie ma żadnego znaczenia okoliczność, w jaki sposób zakończyło się postępowanie rozwodowe i czy któryś z małżonków został uznany za winnego rozkładu pożycia. Brane są po rozwagę Sądu takie okoliczności jak to czy małżonek ma gdzie mieszkać i czy są zaspokojone jego potrzeby mieszkaniowe, kto posiada dany substrat w chwili orzekania podziału.

W naszej Kancelarii sprawy tego zakresu prowadzą adw. Karol Podgórny i adw. Krzysztof Rutkowski.

Karol Podgórny

+48 22 751 17 70

+48 508 186 585

podgorny@pr-adwokaci.pl

Jana III Sobieskiego 47 D
05-120 Legionowo

Krzysztof Rutkowski

+48 22 751 17 70

+48 793 743 857

rutkowski@pr-adwokaci.pl

Jana III Sobieskiego 47 D
05-120 Legionowo

Skontaktuj się z nami i dowiedz się jak możemy Ci pomóc

maksymalna wielkość pliku 30 Mb