Obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami

W postępowaniu rozwodowym, małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia (orzeczenie rozwodu następuje bez orzekania o winie rozkładu pożycia, z winy obu stron bądź z wyłącznej winy drugiego małżonka) i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Natomiast, jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. W tym miejscu należy wskazać na różnicę pomiędzy stanem niedostatku a pogorszeniem sytuacji materialnej. W przypadku niedostatku należy wykazać, iż osoba uprawniona nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb i nie posiada własnych środków finansowych czy składników majątkowych. Przy ocenie istotnego pogorszenia sytuacji materialnej istotne jest porównanie każdorazowej sytuacji małżonka niewinnego z tym położeniem, jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże, gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży ten termin.

Separacja

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację. Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.

Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, z tym, że pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa. Na zgodne żądanie małżonków sąd może orzec o zniesieniu separacji. Z chwilą zniesienia separacji ustają jej skutki. Znosząc separację, sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków.

W przypadku żądania orzeczenia separacji na zgodny wniosek stron, postępowanie prowadzone jest w trybie nieprocesowym, a wniosek taki podlega opłacie w kwocie 100 zł. Natomiast, w przypadku żądania orzeczenia separacji bez zgodnego wniosku, należy złożyć pozew podlegający opłacie 600 zł a postępowanie prowadzone jest w trybie postępowania procesowego. W każdym z ww. przypadków właściwym do złożenia pisma inicjującego postępowanie jest sąd okręgowy właściwy dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków – o ile co najmniej jedno z małżonków w tym okręgu sądowym zamieszkuje lub ma miejsce stałego pobytu.

Zmiana nazwiska w następstwie rozwodu

W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. W przypadku uchybienia temu terminowi zmiany nazwiska można dokonać w trybie administracyjnym.

Udzielenie zgody na dokonanie czynności za małoletniego

Rodzice są zobowiązani sprawować zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską z należytą starannością. Nadto, nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na wykonywanie takich czynności przez dziecko. Celem tej instytucji jest ograniczenie możliwości działania przez rodziców na szkodę dziecka. Nie można bowiem wykluczyć takiej sytuacji, kiedy to rodzice mogą chcieć wyzbyć się majątku dziecka przed uzyskaniem przez nie pełnoletności. Czynność dokonana bez zgody sądu jest czynnością bezwzględnie nieważną jako czynność sprzeczna z prawem. Zezwolenia sądu opiekuńczego wymagają takie czynności jak np. zrzeczenie się roszczenia odszkodowawczego, cofnięcie pozwu a także złożenie oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Sąd opiekuńczy, rozpoznając wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej, przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem podopiecznego musi rozpatrzyć, czy planowana czynność prawna, ma na celu ochronę praw podopiecznego oraz czy jest korzystna i celowa dla niego, a także czy odpowiada względom gospodarczym.

Postępowanie o udzielenie zezwolenia odbywa się w trybie postępowania nieprocesowego. Zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko sąd opiekuńczy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego. Wniosek o udzielenie takiej zgody podlega opłacie w kwocie 40 zł.

Rozstrzygnie przez sąd o istotnych sprawach dziecka w przypadku braku porozumienia rodziców

Zasadniczo, rodzice powinni wspólnie rozstrzygać o istotnych sprawach dziecka. Często zdarza się jednak tak, że rodzice (zwłaszcza żyjący w rozłączeniu) nie mogą osiągnąć porozumienia i wtedy konieczne jest orzeczenie sądu. Do istotnych spraw dziecka należą np. miejsce pobytu dziecka, wystąpienie z wnioskiem o wydanie paszportu, wyjazd na stałe za granicę, zmiana nazwiska, rozporządzanie majątkiem, wybór szkoły czy sposobu leczenia, sprawy dotyczące alimentów.

Zgoda sądu opiekuńczego zastępuje zgodę drugiego rodzica na wystąpienie do sądu czy organu o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka. Wniosek w tym zakresie wnosi się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca stałego pobytu dziecka i podlega on opłacie w kwocie 40 zł. Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka, co do których brak porozumienia pomiędzy rodzicami, może nastąpić dopiero po umożliwieniu rodzicom złożenia oświadczeń, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami.

Zawsze jednak warto dążyć do polubownego rozstrzygania sporów dotyczących dzieci i unikać wszczynania postępowań przed organami sądowymi. Bowiem konflikt pomiędzy rodzicami, zwłaszcza kiedy rodzice angażują w niego dzieci, powoduje zawsze negatywne konsekwencje dla rozwoju psychospołecznego dziecka.

W naszej Kancelarii sprawy tego zakresu prowadzą adw. Karol Podgórny i adw. Krzysztof Rutkowski.

Karol Podgórny

+48 22 751 17 70

+48 508 186 585

podgorny@pr-adwokaci.pl

Jana III Sobieskiego 47 D
05-120 Legionowo

Krzysztof Rutkowski

+48 22 751 17 70

+48 793 743 857

rutkowski@pr-adwokaci.pl

Jana III Sobieskiego 47 D
05-120 Legionowo

Skontaktuj się z nami i dowiedz się jak możemy Ci pomóc

maksymalna wielkość pliku 30 Mb