Jedną z podstawowych spraw rozpoznawanych w sądach cywilnych są sprawy dot. zniesienia współwłasności. Sprawy tego rodzaju rozpoznawane są w postępowaniu nieprocesowym przez Sądy Rejonowe właściwe dla miejsca położenia rzeczy. We wniosku inicjującym niezbędne jest wskazanie wszystkich ze współwłaścicieli składnika mienia oraz dowody własności.  Zasadne byłoby również zamieszczenie oczekiwanego sposobu zniesienia współwłasności, jednakże oczekiwania wnioskodawcy w tej materii nie wiążą sądu.

Podstawowym sposobem podziału nieruchomości preferowanym przez ustawodawcę jak i w konsekwencji przez Sąd, jest podział w naturze tzn. przydzielenie każdemu ze współwłaścicieli części nieruchomości na wyłączną własność. Nie stosuje się go w sytuacji, gdy nieruchomość nie nadaje się do podzielenia na części odpowiadające liczbie współwłaścicieli lub też w sytuacji, gdy współwłaściciele nie są zainteresowani nabyciem części na własność. Drugim sposobem możliwego zniesienia współwłasności jest przyznanie całości ruchomości lub nieruchomości na wyłączną własność jednego ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty współwłaściciela, który części nie otrzymuje. Ostatnim sposobem, najmniej korzystnym dla wszystkich, jest podział cywilny, czyli sprzedaż nieruchomości przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym. Bywa również tak, iż strony zbywają substrat mienia dzieląc się uzyskaną ceną wedle wartości udziału, jednakże dla takiego rodzaju działania nie jest wymagany udział Sądu.

W postępowaniu o zniesienie współwłasności Sąd rozstrzyga również spór o prawo własności, wzajemne roszczenia współwłaściciela o posiadanie rzeczy. Po zakończenie się sprawy o zniesienie współwłasności nie ma możliwości skutecznego dochodzenia ww. roszczeń w innym postępowaniu sądowym.

W przypadku, gdy wniosek o zniesienie współwłasności jest zgodny zarówno, co do rozliczeń między właścicielami, wartości nieruchomości oraz wariantu podziału (przyznania na własność), Sąd może wydać postanowienie znoszące współwłasność na pierwszej rozprawie bez potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych. Przy czym należy zastrzec, że gdy przedmiotem podziału jest nieruchomość, to przed jej fizycznym podziałem niezbędne jest przedłożenie do Sądu mapy sądowej geodety uprawnionego zgłoszonej do zasobu kartograficznego właściwego starostwa. Gdy mapa ta nie zostanie przez strony złożona do akt sprawy – Sąd będzie zmuszony z urzędu dopuścić dowód z opinii biegłego geodety. Podobna powinność Sądu powstaje z chwilą, gdy uczestnicy postępowania nie są w stanie ustalić zgodnej wartości substratu mienia podlegającego podziałowi, gdyż wtedy niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia wartości ruchomości lub nieruchomości. Ustalona w ten sposób wartość, będzie podstawą do ustalenia spłat lub dopłat należnych poszczególnym współwłaścicielom.

W postępowaniu o zniesienie współwłasności możliwe jest również podniesienie oraz następnie rozliczenie roszczeń współwłaścicieli o zwrot nakładów i wydatków poczynionych na nieruchomość oraz wynagrodzenie za niemożność korzystania z rzeczy.

Elementami rozstrzygnięcia Sądu dot. zniesienia współwłasności jest również wysokość oraz termin dokonania spłat i dopłat, obowiązek opuszczenie i wydania nieruchomości współwłaścicielowi, któremu przypada ona na wyłączną własność, uprawnienie do dokonania niezbędnych prac adaptacyjnych zmierzających do rozgraniczenia nieruchomości.

Koszty tego rodzaju postępowań są na ogół ponoszone równo przez wszystkich z uczestników postępowania. Wyjątkowo są one nakładane na tego z uczestników, który swym zawinionym działanie przyczynił się do wygenerowania dodatkowych kosztów. Współwłaściciele, którzy składają do Sądu zgodny wniosek dot. zniesienia współwłasności mogą liczyć na zmniejszoną wysokość opłaty od wniosku.

W naszej Kancelarii sprawy tego zakresu prowadzą adw. Karol Podgórny i adw. Krzysztof Rutkowski.

Karol Podgórny

+48 22 751 17 70

+48 508 186 585

podgorny@pr-adwokaci.pl

Jana III Sobieskiego 47 D
05-120 Legionowo

Krzysztof Rutkowski

+48 22 751 17 70

+48 793 743 857

rutkowski@pr-adwokaci.pl

Jana III Sobieskiego 47 D
05-120 Legionowo

Skontaktuj się z nami i dowiedz się jak możemy Ci pomóc

maksymalna wielkość pliku 30 Mb